Laboratorio Invisibel

tecnoloxía e sacerdocio

Posted on: Setembro 9, 2009

A tecnoloxía é a consciencia de cómo o método e digamos que o canal inflúen no resultado, e no contido. Mais é a conciencia de cómo esta influencia chega incluso a darse toda ela como coincidencia; ou polo menos como indiscernibilidade. É dicer: o ponto no que non podemos discernir entre método e resultado, entre canle e contido. E sen embargo non renunciamos ao proceso nin acusamos nel unha falta; ou unha corrupción.

Tecnoloxía pode ser ata o Ioga (ou sobre todo o Ioga, digamos que é a primeira tecnoloxía coñecida). Porque o Ioga é un método que non dá un resultado externo a si mesmo, senón que o propio método é xa, ou forma parte de, o resultado do proceso. Na perfeccióon do propio proceso hai unha incidencia directa no resultado, nos seus beneficios, etc; e isto vainos condicionar para o que queiramos facer despois.

Tecnoloxía é toda metodoloxía, todo proceso que nos obliga a transformarnos, a situarnos fóra de si (fóra de nós) para empregalo. Obríganos a relacionarnos co estraño, enaxenarnos.

Por exemplo; a toma de substancias para o coñecemento, ou o ritual, etc. é unha tecnoloxía. É un emprego tecnolóxico. Agora ben; cando se converte en relixioso e dogmático? non depende do seu axenciamento e do modo en que se pensa e se permite o seu ”efecto”? Entón, e por elo: non pode pasar algo semellante coas tecnoloxías contemporáneas da comunicación? Non cabe que estean sometidas a un arranxo específico de poder, un arranxo cuase relixioso-dogmático que impiden a emancipación das mesmas? É dicer; a emancipación nosa a respeito destas tecnoloxías (da comunicación).

Eu penso que se unha persoa se ILUMINA hoxe en dia, se ilumina tamén tecnoloxicamente; que quere dicer isto? -É que foi unha sorte de enigma, que o outro dia se me revelou, na costa da morte, ante o mar…

Me parece que empregamos as tecnoloxías dende o outro lado; as empregamos aínda sedentariamente; e para unha civilización seentaria. Incluso, nese senso poderiamos pensar que é deste modo cómo as tecnoloxías nos empregan a nós.

En todo caso; cabe facer un emprego e desenvolvemento nómada das tecnoloxías. E iso, coido, non soamentes está por pensar, senón incluso por acontecer.

Do mesmo xeito que non é malo o viño, ou a marihuana (ou eu que sei qué substancia) cando a empregas para outra cousa, cando saes do seu arranxo e podes empregala con liberdade; do mesmo modo coas tecnoloxías: coidado de non quedarse no seu pedo, nublados dentro delas, no seu emprego sedentario e narcótico. E con todo… non cabe usar as cousas nunca dende fóra… quero dicer, non cabe usa-las verdadeira e profundamente se non nos transforman… ao mesmo tempo.

As tecnoloxías nos transforman; por definición. Requiren de nós a transformación previa; o situarnos a respeito delas des-apegadamente. Que é facebook e toda esa gaita senón o contrario: unha expansión sedentaria, un virus sedentario mediante o que a tecnoloxía está a penetrar no social narcoticamente, dándolle o toque final a unha civilzación que xa non controla para nada os seus éx-tases?

O estar fóra de si, o éx-tase, o dasein, o espectáculo, a teoría… son tecnolóxic@s. Como xa eran tecnolóxicos os estoicos; na súa teoría do coñecemento. Porque mediatizaban unha actitude (unha tecné) na propia produción de coñecemento; e non pensaban nunha suposta cognición pura. Acreditaban o medio. E isto non alteraba nin degradaba o resultado.

Que estamos nunha época tecnolóxica; significa moitas cousas. Que a contemporaneidade sexa tecnolóxica… ten para min moita chicha. A respeito do nomadismo que se nos esixe. Mais, que a propia comunicación sexa tecnolóxica; iso sitúanos propiamente na revolución, na insurxencia. Se é que non na definitiva subordinación e dependencia a respeito do mediático. Que a comunicación sexa tecnolóxica está moi preto a dicer que a tecnoloxía sexa comunitaria; o cal crearía, xa de por si, a comunidade nómada, nova, por-vir, etc. Ipso facto. Sen embargo, isto non se dá de calquera xeito. Pos hai sempre que emanciparse a respeito dela. Como o ten que facer o iogui senón quere ficar en ser non máis que un adoctrinado. Como ten que facer un chamán se non quere ser un narcótico. Etc. Como ten que facer un pensador senón quere rematar sendo non máis que un erudito. Ou un bailarín, ou un músico a respeito do seu instrumento senón quere ser máis que un virtuoso.

A comunidade nómada; a comunidade tecnolóxica pasa a través desta tecnoloxía ao outro lado; onde se recrean as formas de vida. Mais ao mesmo tempo, non é senón esta tecnoloxía a que lle serve para reinventar e criar ese paso; e esas formas de vida. ao cabo esa tecnoloxía é ou ha de ser, a que permita o común por excelencia. Agora ben; non o común como todo. (E isto é o que eu deduzo do post- anterior sobre a especialización…).

Sinceiramente; non me interesan as etiquetas; nin pensar as citas, os textos baixo patróns presestablecidos. Hai que deixar falar ao texto, alén dos seus/nosos presupostos. E me parece que hai cousas no texto de Debord que aínda caben ser moi pensadas.

Gracias amig@s!

Advertisements

10 Respostas to "tecnoloxía e sacerdocio"

Justaposta á tua reflexom, manu, gostaria-me fazer mençom ao “devir cyborg” como uma actividade tam humana (cando se assalta com uma perspectiva crítica) como mejar.

¿Qué hay de malo en no llegar más allá siendo Yogui al adoctrinamiento (no me gusta la palabra pero es la que tú usaste)? ¿Qué hay de malo en no llegar a más que a ser un virtusoso de la danza o de un instrumento? Del Chamán no hablo, porque no es lo mismo ser un guia para otros, que un simple conocedor de las técnicas necesarias para practicar el yoga, la danza o la música. Quiero decir, el chamán sí ha de llegar más lejos porque debe ser un maestro. Los otros no.

No todos podemos ver más allá y eso hay que respetarlo. Nosotros, los que sí vemos más allá, tenemos que tener mucho cuidado en ser humildes ante los que no pueden.

Soy tan consciente del esfuerzo que cuesta lograr cualquier avance técnico (yoga-danza-música) que no puedo más que alabar a aquellos que avanzan, así sean incapaces de ver más allá de sus narices, de salirse un milímetro de la línea marcada por el coreógrafo…

Hai cousas que non me quedan nada claro:

Por que o Facebook é “sedentario”? Baixo que definición de “sedentario” esto é así e pola contra o ioga pode ser nómada? Porque o sedentario é algo malo e o outro bo? Porque o devir é bo e o permanecer non o é? Una acción rutinaria é negativa? Para tal afirmación temos algún outro aferro que un moralismo metafísico?

E por outra banda, a “comunidade” é algo positivo? Non hai que olvidar todo ese pensamento comunitarista (moderno e contemporáneo) tan reaccionario. E se a “comunidade” non é entón o que procuramos, senon un tipo de comunidade concreta, Cal é esa comunidade? Onde está? Vive no presente? Podemos dicer que a meditación intronspectiva do ioga é máis comunitaria que a rede social do Facebook?

Máis ainda, Podemos decir que Facebook é unha unidade discreta, que a súa forma determina unitariamente as conductas e subxectividades? Signifiquen o que signifiquen os termos, Poden darse accións/pensamentos nómadas no Facebook ou é completamente imposibel? E sexa cal sexa a resposta, Por que? Acaso non están a darse conflictos dentro do Facebook? E se isto é así, Que significan?

Con estas preguntas non pretendo defender posición algunha, senon explicitar as miñas dúbidas. Escrebo estas preguntas, en fin, por cuestión de método e procedemento: para facer un laboratorio (é dicer, producción colectiva experimental) é necesario o seguinte: (1) nítida definición i exposición dos conceptos, da diagnose e das referencias empregadas, (2) de xeito que outros podan pensalos e aplicalos as súas investigacións, (3) e de aquí, e se é necesario, poder reformulalos.

Hai algo que penso que é ben importante: se imos a falar dos medios, da comunicación e a imaxe dixital, deberíamos discutir e ler unha bibliografía contemporánea (post-McLuhan) do campo de estudo en cuestións. O que digo é unha completa perogrullada, pero penso que é completamente necesario unha formación maior nestos temas: dende as teorías da de/codificación ás do “consumidor creativo”, pasando por aquelas da converxencia (tecnolóxica) e cultural ou as discusións habidas a propósito da novedade dos new media; Dick Hebdige, Manuel Castells, Stuart Hall, Armand Mattelard, Baudrillard, Umberto Eco, Bolter y Grusin, Lev Manovich, Henry Jenkins, Franco Berardi “Bifo”, Stephen Duncombe, Arthur Kroker, Pierre Levy, De Sota Pohl, Howard Reingold, Naomi Klein,Lawrence Lessig, Dominic Boyer, McKenzie Wark, Grant McCracken, Daniel Miller, Yochai Benkler, Mark Hansen, Geert Lovink, Tiziana Terranova, Matteo Pasquinelli, Alexander Galloway, incluso Sloterdijk, e por suposto Deleuze e Guattari, e por terras máis achegadas, Fernández Porta e José Luis Brea; cultural studies, media studies, etc. [Moitos destos libros/autores están en gigapedia para descargar en pdf; case todos teñen publicado cousas en castelán: mirar Caosmosis. Sirva a lista como unha incipiente bibliografía].

Penso que o que estamos a facer é exactamente comezar polo final. En lugar de ir debatindo de vagar textos, presentar biblios e ir entón construindo as diagnóses e os conceptos, estamos dando xa as respostas -e incluso pensando en publicar ensaios- antes de comezar a botar a andar o laboratorio. Está ben, amosa que hai gañas, e se altergamos as cousas tal vez nunca se fagan; pero xunto coa voráxine e o brainstorming, temos que ir sedimentando os debates e definicións, contrastando os resultados.

Como lle diría ao Gran Lewosky o vello vaquero que bebía zarzaparrilla: take it easy, que non temos ningunha presa.

Apertas dende a lonxanía
Se vos bota de menos 😦

Concordo contigo Antón na maior, isto é, en que o uso de referéncias contemporáneas, lidas ca atención e crítica axeitadas pode ser unha ferramenta esencial para a emancipación do coñecemento e a sua desligazón de certos prexuizos ainda non suficientemente velados. E apunto algunhas liñas que poden alumiar a discusión sobre a posibilidade dun nomadismo feisbuquiano.

Non creo que sexa tanto moralismo metafísico como posibilidade de asexar a diferéncia con certas garantias teóricas o que fai que moitas prefiramos a hybris dionisíaca ao logos parmenídeo. A tecnoloxia pechada, que non posibilita un uso apropiante (e própio) pode servir como instrumento de emancipación na medida en que todas as ferramentas poden, pero as ferramentas abertas poden servir moito mellor a tal fin.

http://elgg.org/ é un claro exemplo de ferramenta aberta para construir redes sociais (a lo feisbuc), en concreto http://n-1.cc/, Proyecto tecnopolítico de la multitud, moi ligado ao banco común de coñecementos http://www.bancocomun.org/.

Apertas desde Utrera.

Moi interesantes todas as referéncias, Antón.
Facebook nunca poderá ser unha ferramenta de emancipación nin poderá servir aos intereses dunha comunidade (que non sexa a de deseñadores/promotores do própio Facebook) ata que non permita ao usuario apropiar-se da súa tecnoloxia.
Experimento moi interesante é http://n-1.cc (Proyecto tecnopolítico de la multitud) que corre baixo Elgg (http://www.elgg.org), unha plataforma open source para construir redes sociais na internet.
Coido que non é moralismo metafísico o que fai que moitas prefiran a Hybris dionisíaca á redonda verdade parmenídea.
Apertas desde Utrera.

Por certo, Manu, penso que é moi interesante o que comentas sobre as “tecnoloxías” (tecnoloxías da conciencia, corporais, etc.). A este respecto poden ser de moita utilidade os derradeiros traballos de Foucault, especialmente o seu curso titulado “La hermenéutica del sujeto” (publicado en Akal e tamén en Fondo de Cultura Económica), o terceiro volumen da súa “Historia de la sexualidad” (tamén o prólogo do segundo volumen), e unha recopilación de textos publicado co titulo “Tecnologías del Yo”.

Comentando todo esta obra, Foucault concedeu varias entrevistas, “On the genealogy of Ethics”, por exemplo, que non sei se está traducida, e dúas máis que acabo de subir a Caosmosis e que estou seguro que te van a gustar: “Sexo, poder y gobierno de la identidad” e “De la amistad como modo de vida”. Estas dúas entrevistas son curtiñas, moi sintéticas, moi políticas, esbózase alí tamén unha definición da resistencia en termos semellantes ao “poder constituinte” de Negri. Penso que son dous textos fundamentais.

“En la actualidad hay profesores de filosofía, pero no filósofos…”

En relación ao escrito por Manu, alén dos mencioados traballos de Foucault sobre as “tecnoloxías do eu”, ou “prácticas/coidados/cultivos de si”, penso que pode ser de gran interés a obra de Pierre Hadot. Precisamente deste historiador da filosofía, especialmente do seu artigo “Exercizos espirituais”, tomou Foucault a idea que o levaría a traballar na “hermenéutica do suxeito” e nas tecnoloxías comentadas.

Hai un libro especialmente recomendable: “Ejercicios espirituales y filosofía antigua” (Siruela, 2006; ver en googlebooks aquí). A idea básica de Hadot é que a filosofía antiga era ante todo o exercizo e o ensino dunha forma de vida compartida en común. Tanto entre os epicúreos como os estoicos, para Sócrates, Platón ou para os cínicos, o discurso filosófico non sería máis que unha peza da metodoloxía e práctica filosófica no seu conxunto. Para ser máis explícitos: “las teorías filosóficas [de la antigüedad]o bien están puestas al servicio de la ejercitación espiritual, como sería el caso del estoicismo y el epicureísmo, o bien son entendidas como tema de ejercicios espirituales” (Hadot, 2006: 52).

Nos primeiros séculos do cristianismo este modelo filosófico ainda estaba vixente -así o atestigua a experiencia de Clemente de Alexandría, Agustín ou a ascesis monacal-, pero coa chegada da escolástica e a supeditación da filosofía á teoloxía, dirá Hadot, unha e outra convértense en discursos. Supedítase a exercitación e preparación para o acontecemento suxetivo, supedítanse os exercizos espirituais (ou “tecnoloxías do eu”) á teoría, abstracta e desencarnada. Esta é a configuración que leva en herdanza a filosofía moderna, se ven, xa dende os seus inicios, hai quen por momentos invirte a configuración escolástica: Montaigne, por exemplo, o Descartes das “Meditacións” vs. o Descartes do “Discurso do método”, etc..

Nietzsche, Bergson o existencialismo, todos eles poñen en cuestión a definición herdada da escolástica. Renace a filosofia entendida cmo exerzizo de sí. Outros moitos misturan epicureísmo e estoicismo no seu pensamento i escritura: Goethe, Rousseau, etc. Incluso Wittgenstein, di Hadot, ten partes nas que se revela como un “positivista místico”, e a súa escritura convértese nun exercizo espiritual. Precisemos que este tipo de exercizos dos que fala Hadot e retoma Foucault, implican sempre a creación dunha serie de normas, un número de recursos racionais aos que acollerse frente aos acontecementos da vida, unha preparación para a morte, un coñecemento do saber vivir, unha disciplina pola cal un se somete e se traballa a si mesmo, se ben, na antigüedade, nunca se fai na soidade senon en comunidade, dentro do ximnasio ou escola filosófica (no cal o maestro é a vez o guía).

Deixando a un lado a temática da soidade, prosegue Hadot, estas misturas estoico-epicúreas poden atoparse tamén no Thoreu que escribiu Walden, aquel que se vai a vivir ao bosque e a traballar, pouco, coas súas mans, xa que ao liberarse das necesidades a vida era liviana e a natureza xenerosa. Deste natureza tentaba aprender para transformar a súa percepción do mundo, o seu entendemento, e a súa forma de estar no mundo, é dicer: a súa vida.

O exercizo de Thoreau mistura experiencia, retirada xeográfica i escritura. En consonancia coa noción clásica do que a filosofía significa, Thoreau dirá que o verdadeiro filósofo é “aquel que no se alimenta, ni se abriga, ni se viste ni calienta como sus contemporáneos”, e preguntándose “¿cómo se puede ser filósofo si uno no conserva su calor vital por medios distintos del resto de los hombres?”, chega a seguinte conclusión, que da título a un dos artigos de Hadot recollidos no libro que estou a comentar: “En la actualidad hay profesores de filosofía, pero no filósofos…” (citado en Hadot, 2008: 275-276).

Na análise de Hadot, cando fala dos clásicos, as veces hai un tufillo un tanto moderno -e tamén cristiano- que semella anacrónico. Nembargantes, pensó que a súa contribución foi e é moi importante. Ademáis, non hai que estar de acordo co romanticismo de Thoreau (quen finalmente non aguantou moito no bosque, e boa parte do tempo que estivo alí a pasou frecuentando a taberna do pobo que tiña ao lado), para, non obstante, poder extraer conclusións radicais, que, creo, sintonizan co posicionamento que a menudo defendes aquí, Manu. Isto é: que a filosofía, e como ela a crítica, non pode ser simple discurso. A filosofía non o pode ser, porque a filosofía e creación colectiva de formas ou modos de vida. A crítica tampouco o pode ser, xa que dende os seus inicios, dende Kant, que non era o máis exaltado dos críticos, ela significa un compromiso político no que o suxeito se arrisca, e por tanto, de novo, a crítica so é crítica se existe un artellamento do seu discurso en: 1) a filosofía (creación de modos de vida mediante un exercizo espiritual guiado por -ou hacia- á razón); 2) a través da posta en xogo política desa práctica filosófica (creación da teoría no movemento, nos procesos de resistencia e composición de antagonismos).

Aquí estás dando no cravo, Antón! Si señor, qué fermoso comentario! Quero dicir: que modo de vincular a Kant aos movementos sociais! Claro, soamente que os del serían os de grado-cero xeración; non? A Ilustración, Europa enteira, a Enciclopedia como fanzine, os palacios como casas okupadas, non digamos da rede transnacional de soberanía….

ok! bromas un pouco aparte, é de sumo interés todo o que falas. Precisamente Peter Pal Pelbarg toca case ese mesmo tema no texto de Filosofía da deserción cando fala do que pode un corpo, fala do corpo post-orgánico, do corpo que case quere morrer, en contacto coa súa capacidade intensiva, a súa inmobilidade, etc. E resalta cómo na antigüedade non se entendía o pensamento (a filosofía) sen unha relación constante co corpo, con certa tecnoloxía que o vincule ao mesmo (tipo estoicos, etc.). A partir de aí, toda a exposición da Escolástica é ben clara, que viría a ser algo así como o esquecemento do ser heideggeriano, cronoloxicamente quero dicir, o esquecemento da diferencia ontolóxica, mais que en verdade aconteceu non tanto en relación a este Ser Metafísico senón en relación como estamos a ver (ou podemos pensar) ao corpo e á (súa) tecnoloxía.

“Basado en esta perspectiva, Deleuze entendió los últimos libros de Foucault como un análisis de los modos en que los griegos plegaban la fuerza, la doblaban, la traían para sí, y así se afectaban creando esa relación consigo, un sí mismo, sea en el nivel de la alimentación, en el de las relaciones en la polis, o en el de los placeres. De allí toda la temática del cuidado de sí, de las prácticas de sí, en suma, de la existencia estética, muy distante de la manera que tenemos nosotros de relacionarnos con el sí mismo, en que intentamos descubrir lo que nos separa o nos aliena de nosotros mismos, según la matriz ya mencionada de la reapropiación, o de la presencia de sí, incluso cuando es asumida como imposible. Es preciso repetir lo obvio: no sabemos todavía qué otros pliegues nos esperan, qué nuevas maneras de plegar y desplegar las fuerzas del afuera nos acechan, qué formas futuras de desacelerarlas, de abrirse a ellas, de desobstruir la supuesta clausura subjetiva: todo es cuestión de experimentación en este punto. No hay que extrañarse de que Deleuze incluso haya definido el inconsciente como un protocolo de experimentaciones de los otros tantos pliegues por venir.” P.Pelbarg. Filosofía de la deserción.

pode haber tecnoloxías que non estean en relación co corpo polo menos en tanto que o desestabilizan-metaestabilizan, etc?……………

Grazas pola cita! Vou a buscala agora mesmo no libro de Pelbart para leer a exposición completa. O certo é que estou moi interesado nestas cuestións -é unha das cousas das que estou a escribir agora.

Sobre a Ilustración, penso que esa visión que das da Enciclopedia como “fanzine”, e mesmo da longa idea “fanzinera” da Europa humanista, é algo máis serio que unha broma. Me gusta a imaxe que propós. Foucault na súa intro de “O goberno de si e dos outros” e Sloterdijk no seu “Normas para el parque humano” falan desta importancia do “fanzineo” (libros, panfletos, e sobre todo cartas) na forma de ser da filosofía humanista e ilustrada. Do tempo da Ilustración comentado por Kant, tal vez haxa algo máis que tomar: a súa crítica as universidades. Para el, que era académico, o pensamento atopábase noutra parte, precisamente nesa comunidade “fanzinera” relacioada pola escritura i lectura na distancia, e reagrupada físicamente nos clubes. Claro que Kant é de algún xeito precursor de moitas cousas, e Nietzsche tiña boa razón en consideralo un pensador de estado, un burócrata (así hay que leer ha súa distinción entre público e privado defendida no seu “Que é a Ilustración?”) e tamén, citando outra coñecido expresión por Nietzsche a Kant regala, un filósofo con mentalidade de “cura de aldea” (en relación coa metafísica do suxeito e a súa moralidade).

Apertas,
Seguimos!
A.

isto é: tecnoloxía e biopolítica. Quero dicir: é o tema que se está tratando. De qué modo implementa(n) a(s) tecnoloxía(s) á nosa vida (bios) e cómo se convirten en mecanismos e dispositivos que amplian a nosa subxectividade, que a abren, espectralmente; ou en qué medida rexeitamos dalgún modo a potencia das tecnoloxías e nos subordinamos a elas. En qué medida as tecnoloxías serven para crear cánones, estereotipos; ou en qué medida permiten abrir a personalidade, delirar o suxeito moderno, afirmar a escisión desigual e multívoca da nosa identidade… Poden dar as tecnoloxías, precisamente neste instante da civilización, lugar a unha nova sociedade pirata, comunidade nómade, o superhome, comunidade por-vir? Lembremos o acento de Heidegger na técnica para entender a nova relación que se está forxando, na post-historia, do home coa natureza. Co seu zoés (Agamben), co seu instinto, co seu pulo, coa potencia molecular, intrínseca, etc.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: